Hỗ trợ trực tuyến

  • 0917.783.778

Bản đồ chỉ đường

Lịch sử chùa Châu Long - xã Thiệu Giao, Thiệu Hóa, Thanh Hóa

Không có văn bản thay thế tự động nào.

 

I)                 Tên gọi di tích và địa điểm:

Châu long tự là tên chữ mà nhân dân dùng để gọi chùa. Theo nghĩa hán - việt thì châu có nghĩa là hạt tràng hạt; Long tức là rồng, cũng có nghĩa là lối mạch núi nó đi.Như vậy, Châu Long tự gắn với chùa nên ở đây có nghĩa muốn nói về ngôi chùa được xây dựng trên mảnh đất của mạch núi thiêng, có cảnh sắc đẹp. Đây là tên gọi duy nhất mà nhân dân dùng để gọi di tích từ xưa đến nay.

          Di tích lịch sử, văn hóa chùa Châu Long nay thuộc làng Đại Bái (Bối), xã Thiệu Giao, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

Làng Đại Bái từ đầu thế kỷ XIX về trước có tên là xã Đại Bối thuộc tổng Đại Bối, huyện Đông Sơn, phủ Thiệu Thiên, trấn Thanh Hoa. Đời vua Đồng Khánh(1885-1888) thuộc tổng Đại Bối, huyện Đông Sơn, phủ Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa; Năm Thành Thái thứ 12 (1900) cắt chuyển tổng Đại Bối về huyện Thụy Nguyên ( sau đổi làm phủ Thiệu Hóa), làng Đại Bái thuộc phủ Thiệu Hóa. Từ tháng 8/1945 đến tháng  1/1946, giải tán tổng Đại Bối, phủ Thiệu Hóa, làng Đại Bái thuộc xã Đại Bái. Năm 1947, xã Đại Bái sáp nhập với xã Liên Hòa thành xã Đại Bái; Năm 1953, chia xã Đại Bái thành 2 xã: Thiệu Giao và Thiệu Vân, làng Đại Bái thuộc xã Thiệu Giao.

Làng Đại Bái phía đông giáp xã Thiệu Vân; phía tây giáp làng Bôn của xã Đông Thanh; phía nam giáp làng Bái Giao và hai xã Đông Tiến, Đông Lĩnh của huyện Đông Sơn; phía bắc giáp làng Đại Lý, xã Thiệu Vân và làng Đắc Châu của xã Thiệu Châu.

Từ thành phố Thanh Hóa, theo Quốc lộ 45 khoảng 11km đi hướng tây bắc qua huyện lụy Đông Sơn, đến địa phận xã Đông Thanh rẽ phải theo đường liên xã khoảng 4km là đến di tích. Các phương tiện như : xe máy, xe đạp, ô tô...đều đi đến thuận lợi dễ dàng.

II)         Phân loại di tích:

Di tích chùa Châu Long thuộc loại di tích lịch sử.

III)      Sự kiện và nhân vật lịch sử, đặc điểm của di tích:

Về việc xây dựng, đến nay không tìm thấy nguồn tài liệu nào ghi chép cụ thể và chính xác. Tuy nhiên, theo Châu Long tự các bi cho biết, đây là một ngôi chùa cổ được xây dựng ở một nơi “...đất thiêng vượng tú, sinh ra muôn vật, cảnh sắc tươi mới đẹp đẽ. Giếng ngọc thanh trong chung đúc thành nơi thắng địa”. Đến mùa Xuân năm Nhâm Tuất, niên hiệu Tự Đức thứ 15 (1862), chùa được vị quan Chánh cửu phẩm tên là Lê Đình Hạt phát tâm cung tiến và kêu gọi nhân dân để xây dựng cổng Tam quan và Gác chuông, sau hai tháng thì công việc hoàn thành. Qua ghi chép, chúng ta biết chắc chắn chùa Châu Long được xây dựng trước năm 1862 từ rất lâu, nên đến thời bấy giờ đã là ngôi chùa có lịch sử lâu đời.

Tài liệu văn ghi chép như sau: “ Ở ấp Bối có một ngôi chùa cổ. Truy về mạch nguồn có lẽ đát thiêng vượng tú, sinh ra muôn vật, cảnh sắc tươi mới đẹp đẽ. Giếng ngọc thanh trong chung đúc thành nơi thánh địa. Trong chùa, tòa sen tượng phật sáng đẹp rỡ rỡ, nửa đêm tiếng chuông chùa ngân vang, thiền tăng giảng kệ. Vậy nên, biệt lập thành một chốn thiền tâm thanh tịnh, nên mới có câu nói rằng: Chuông lớn có giá trị treo cao thì tiếng chuông sẽ ngân vang mãi. Sừng sững nơi đây

Tuy nhiên, chuông có gác cũng như sự giác ngộ của đạo phật được khai mở. Về sau có những người mang lòng thiện tâm quyên góp của cải. Một người được sắc thụ là Chánh cửu phẩm tên là Lê Đình Hạt, tâm niệm Di đà phật phát thiện tâm đã chọn gỗ, chọn ngói để bên trên thì làm Gác chuông, bên dưới làm Tam quan. Hai bên và trước mặt là tường thấp được trang trí hoa văn rất đẹp.

Mùa xuân năm Nhâm Tuất (1862), bắt đầu khởi công, sau hai tháng thì công trình hoàn thành, tạo thành một nơi đẹp đẽ tráng lệ. Cho nên mới nói rằng, có việc thiện ắt có những tấm lòng thiện. Mọi việc đã xong như vậy, liền được ghi chép, lại khắc vào bia công đức của những con người này để lại mãi mãi về sau”.

Về việc đóng góp trùng tu chùa, mặt sau của Châu Long tự các bi có tiêu đề là “Cung ứng bi ký” ghi chép tên, địa chỉ các tổ chức, cá nhân thiện tâm công đức cho việc làm gác chuông.

Mặt này gồm 15 dòng chữ, dòng ít nhất có 04 chữ, dòng nhiều nhất là 40 chữ. Phần giữa tấm bia khắc niên hiệu dựng bia như sau: “Hoàng triều Tự Đức thập ngũ niên quý xuân nguyệt hạ hoãn” [tức bia được khắc vào tháng 3 niên Hiệu Tự Đức thứ 15(1862)]. Phần cuối có khắc bài minh văn ca ngợi quan Chánh cửu phẩm Lê Đình Hạt, người đã phát tâm công đức cũng như phát động quyên qóp xây dựng Gác Chuông cũng nhữ Cổng Tam Quan cùng những người soạn bia, viết chữ, khắc bia. Nội dung như sau:

 

Phiên âm:            Châu Long chi tự

                             Nhất ấp chi công

                             Khả tế phong vũ

                             Ư luận cổ chung

Dịch nghĩa:        

                             Chùa Châu Long

                             Công Lao một ấp

Có thể che mưa nắng

Luận bàn về chuông cổ

 

Ông Chánh cửu Phẩm Lê Đình Hạt dã phát động quyên qóp xây Gác chuông và Tam quan có Tả nghị, Hữu nghị, tiếng thơm như tiếng chuồng vang mãi nên công lao được khắc vào bia đá.

Tú tài Đông phong tên là Đỗ Bách Hiên soạn nội dung.

Bản xã nhiên học là Lê Tốn viết chữ.

Thợ đá thôn Nhuệ tên là Lê Đình Thức khắc bia.

Căn cứ vào tấm bia “Châu Long tự các bi” hiện đang lưu giữ tại chùa chúng ta biết đây là một ngôi chùa cổ. Đến thời Nguyễn, niên hiệu Tự Đức 15 (1862), được Chánh cửu phẩm Lê Đình Hạt phát tâm cung tiến đồng thời kêu gọi nhân dân xây dựng cổng Tam quan và gác chuông như văn bia đã ghi chép.

Từ nguồn tài liệu nêu trên, chúng ta biết đây là một ngôi chùa cổ có từ rất lâu đời và không chỉ được xây dựng trên một mảnh đất thiêng có đại thế và linh khí còn có cảnh sắc thiên nhiên đẹp đẽ. Không chỉ vậy, qua ghi chép trên bia về việc của nhân dân, Phật tử Thập phương hưởng ứng cung tiến để xây dựng Tam quan và gác chuông cho thấy chùa không chỉ là chốn linh thiêng  - nơi sinh hoạt tôn giáo tín ngưỡng quan trọng của nhân dân Đại Bái cũng như nhân dân quanh vùng lúc bấy giờ cũng như hiện nay. Chùa Châu Long nằm trong sự hưng thịnh của sự phát triển của Phật giáo bấy giờ thì đây cũng là một quy luật tất yếu, bởi như văn bia đã khẳng định, vào năm 1862, chùa đã là một ngôi chùa cổ!

          

nay được :

Trụ Trì : Đại Đức Thích Bản Pháp

Ủy viên ban thường trực GHPG VN tỉnh Thanh Hóa 

Trưởng Ban trị sự GHPG VN huyện Đông Sơn.
Trưởng ban hỗ trợ học đường - Trưởng ban Văn hóa GHPG VN TP. Thanh Hóa

 

Mọi đóng góp xin liên hệ theo sđt: Đại Đức Thích Bản Pháp - 0917783778
 

STK: Lê Viết Chưng Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn AGRIBANK
số Tài khoản: 3500 2055 12550

Thanh Nguyên